Wielen en banden

De meeste fietsen worden standaard met banden geleverd. Voor fietsvakanties kan het echter nodig zijn om ze te vervangen door andere. De maat is afhankelijk van de maat van de velg. Maar op één en dezelfde velg passen banden met een verschillende breedte en hoogte. Als vuistregel geldt dat een brede band comfortabeler is en door zijn draagvermogen meer bagage kan dragen. Hij zorgt echter wel voor een grotere rolweerstand, waardoor de fiets wat zwaarder trapt. Smalle banden lopen licht, maar zijn voor een fietsvakantie met veel bagage niet zo geschikt. Daarvoor zijn bredere banden met meer draagvermogen, bijvoorbeeld 37-622 (28 x 1 5/8), beter. En behalve dat ze het comfort verhogen, zakken ze ook niet zo gauw in een zachte ondergrond weg.

De meeste fietsen worden standaard met banden geleverd. Voor fietsvakanties kan het echter nodig zijn om ze te vervangen door andere. De maat is afhankelijk van de maat van de velg. Maar op één en dezelfde velg passen banden met een verschillende breedte en hoogte. Als vuistregel geldt dat een brede band comfortabeler is en door zijn draagvermogen meer bagage kan dragen. Hij zorgt echter wel voor een grotere rolweerstand, waardoor de fiets wat zwaarder trapt. Smalle banden lopen licht, maar zijn voor een fietsvakantie met veel bagage niet zo geschikt. Daarvoor zijn bredere banden met meer draagvermogen, bijvoorbeeld 37-622 (28 x 1 5/8), beter. En behalve dat ze het comfort verhogen, zakken ze ook niet zo gauw in een zachte ondergrond weg.

Wielen en banden worden zwaar belast en vragen veel aandacht. Ze zijn immers constant 'onder druk' in aanraking met verschillende wegoppervlakken. Een fietsband slijt bovendien ten opzichte van een autoband relatief snel. Een juiste bandenspanning helpt de levensduur te verlengen. De maximale spanning staat op de band. Het beste is om de spanning met een drukmeter te controleren. Voor normaal gebruik is goed hard oppompen voldoende.

Tip: Houd de banden goed op spanning. Zachte banden rijden sneller lek, slijten harder en geven meer rolweerstand waardoor het trappen zwaarder wordt.

Vorkuitzetter

Vervangen van een buitenband zal bij een fiets met een derailleurversnelling en 'uitvalnaven' geen problemen geven. Heeft de fiets deze voorzieningen niet, dan kan het voorwiel worden verwijderd door de naafmoeren met (meestal) een sleutel 15 los te draaien. Voor het achterwiel is een vorkuitzetter nodig. Hiermee kan de achtervork worden opengedrukt, waardoor de band verwijderd kan worden zonder het achterwiel los te nemen. Vervang bij een nieuwe buitenband tegelijk de binnenband en het velglint.

1. Verwijder de beide ventielmoertjes en het binnenventiel.

2. Druk het ventiel enigszins naar binnen.

3. Maak de buitenband los van de velgrand door deze met de bandafnemers over de velgrand te kantelen.

4. Haal de binnenband voorzichtig uit de buitenband.

5. Controleer de buitenband, zowel binnen als buiten, op scheurtjes of inrijdingen. Verwijder eventuele spijkers, steentjes, glas, enzovoorts.

6. Monteer het ventiel en pomp de binnenband op. Controleer de band op lekken door hem in een bakje water onder te dompelen.

7. Laat de band leeglopen en schuur de plaats van het lek schoon met een schuurpapiertje.

8. Smeer de plek van het lek dun in met solutie en wel iets ruimer dan de grootte van de reparatiepleister. Dit enige tijd laten drogen (niet blazen.)

9. Verwijder de beschermlaag en breng de pleister aan (goed aandrukken).

10. Zet het ventiel weer in de velg en pomp de binnenband een klein beetje op.

11. Leg de binnenband zonder vouwen in de buitenband en druk de buitenband over de velgrand. Het laatste stukje gaat vaak lastig. Het helpt om wat lucht uit de binnenband te laten ontsnappen.

12. Zit de buitenband op zijn plaats, controleer dan of het ventiel recht zit. Druk deze ook even naar binnen, waardoor de buitenband juist in de velgrand kan aansluiten. Eventuele correcties kunnen worden uitgevoerd door de buitenband over de velg in de juiste richting te draaien.

13. Pomp de band weer op en draai de ventielmoertjes vast. Controleer daarna of de band recht op de velg ligt.

De meest voorkomende pech onderweg is een lekke band. Dat is vervelend, want waar haal je zo snel een emmer water vandaan? Er is een alternatief: voorzie uw wielen van snelspanners en u vervangt zó de binnenband. Met een extra binnenband, 3 bandenlichters, een pomp en een oude lap bent u er al.

1. Leg eerst de ketting om het kleinste kransje. Zet de fiets op z'n kop en controleer het loopvlak van de buitenkant op steentjes of stukjes glas. Laat de band leeglopen. Ontspan de hendel van de snelspanner en draai de moer aan de andere kant van het wiel los. Gaat het om het achterwiel, trek dan de derailleur opzij, zodat er ruimte ontstaat voor de kransjes.

2. Als het goed is trekt u het wiel nu moeiteloos uit het frame. Lukt dat niet, draai dan de moer van de snelspanner wat losser. Het kan ook zijn dat het wiel niet tussen de remblokjes door kan. Ontgrendel de rem door de blokjes tegen de velg te drukken en het kabeltje los te haken uit de remarm.

3. Plaats een bandenlichter tussen velg en buitenband en haak hem achter een spaak. Doe hetzelfde een paar spaken verderop met een tweede bandenlichter, en eventueel een derde. Maak zo één zijde van de buitenband los van de velg. Verwijder de lekke binnenband. Controleer de binnenzijde van de buitenband op stukjes glas en dergelijke.

4. Pomp de reserveband heel zacht op en leg hem zonder vouwen om de velg. Druk daarna de buitenrand met beide handen over de velgrand. Pomp de band half op, kneed de buitenband en kijk of hij gelijkmatig op de velg ligt. Draai de borgring van het ventiel vast en laat de band weer leeglopen.

5. Trek nu de derailleur weer opzij en plaats het wiel terug in de uitvaleinden van het frame. Zorg dat het wiel recht zit en midden tussen de vork. Sluit dan de snelspanner. Het wiel zit pas goed vast als het spannen duidelijk moeite kost. Controleer nogmaals of het wiel goed gecentreerd in het frame zit. Pomp nu de band op. Vergeet niet de rem weer te spannen!

De wielen moeten regelmatig gecontroleerd worden. Vooral bij fietsen met velgremmen mogen ze geen slag vertonen. Het vervangen en opnieuw spannen van spaken is een klusje voor de vakman. Een losse spaak of een kleine slag in het wiel is wel zelf te herstellen. Om de spaken te spannen is een spakenspanner nodig. Deze heeft verschillende uitsparingen die overeenkomen met de verschillende maten spaaknippels. Merk met behulp van een krijtje waar de slag in de velg zit. Zit de slag aan de rechterkant, draai dan de spaken die vanaf de linkerkant van de naaf komen voorzichtig een kwartslag strakker. Controleer de velg en herhaal de handelingen als de slag er nog niet voldoende uit is.