De ANWB en de invoering van de chipkaart

In 2005 begon de introductie van de chipkaart voor het openbaar vervoer. De ANWB is hier een voorstander van. Het belangrijkste pluspunt van de chipkaart is het grote betaalgemak voor de gebruiker. Vooral omdat de chipkaart het betaalmiddel voor alle vormen van openbaar vervoer wordt. Daarnaast ziet de ANWB op termijn ook mogelijkheden om de chipkaart te gebruiken voor bijvoorbeeld het betalen van fietsenstallingen of parkeergeld bij stations.

De komst van een elektronisch vervoerbewijs zal voor de gebruiker ingrijpende gevolgen hebben: het reizen per openbaar vervoer zal compleet veranderen. Het is daarom van het grootste belang om de invoering van de chipkaart zo simpel en eenvoudig mogelijk te maken. In dat kader vraagt de ANWB bij de betrokken partijen, waaronder de Tweede Kamer, aandacht voor een zorgvuldige invoering van de chipkaart en aandacht voor de onderstaande punten.

De ANWB heeft er met succes voor gepleit de prijs van de Chipkaart laag te houden. Bij de start van de proef zal de kaart geen €7,50 kosten maar €4,50. De ANWB is tevreden met dit besluit, maar is wel bezorgd dat de reiziger over enkele jaren het volle pond moeten betalen. De openbaar vervoerbedrijven zijn bang dat reizigers onzorgvuldig met een goedkope OV-Chipkaart omspringen. De ANWB vindt echter dat dit probleem kan worden opgelost door het vragen van een borg.

Met de invoering van een chipkaart wordt het theoretisch mogelijk om de prijs van een ritje met de bus, tram of metro te variëren naar bijvoorbeeld het tijdstip waarop wordt gereisd (differentiatie). Door verschillende organisaties uit de vervoersbranche is aangegeven dat men van deze mogelijkheid gebruik wil maken zodra er een chipkaart is.

De ANWB vindt dat tijdens de overgangsperiode, waarin strippenkaart en chipkaart naast elkaar worden gebruikt, geen prijsdifferentiatie moet worden ingevoerd. Op langere termijn zien wij wel mogelijkheden voor bepaalde vormen van differentiatie, als men voor een hogere prijs ook meer kwaliteit krijgt.

De invoering van de chipkaart zal geleidelijk gebeuren. Dit betekent dat zeker gedurende een aantal jaren de chipkaart niet overal gebruikt kan worden. De ANWB pleit ervoor dat de strippenkaart overal (dus ook in gebieden waar de chipkaart al is ingevoerd) als betaalmiddel gebruikt kan worden, zolang de chipkaart nog geen landelijke dekking biedt. Op die manier kunnen reizigers zelf kiezen of en wanneer zij overstappen naar het nieuwe betaalsysteem.

De ANWB was sterk tegen het afschaffen van de strippenkaart in de metro van Rotterdam. De OV-chip gaf nog te veel fouten en de OV-chip kon nog niet gebruikt worden in de bussen. Dit zou de reiziger ook nog eens een extra start-strip kosten bij een overstap. Rotterdam besloot daarop dat de strippenkaart ook in de metro geldig bleef.

De ANWB vindt dat de reiziger uit het oogpunt van rechtszekerheid te allen tijde moet kunnen controleren welke ritten gemaakt zijn en welke bedragen van de kaart zijn afgeschreven. De reiziger moet ook bezwaar kunnen maken tegen onjuiste afboekingen. Uit oogpunt van klantvriendelijkheid zal de bewijslast bij de vervoerder moeten liggen.

Ook vindt de ANWB dat de privacy van de gebruiker moet worden gewaarborgd. Met de invoering van de chipkaart kan op eenvoudige wijze het individuele reisgedrag worden gevolgd. De ANWB is van mening dat in alle gevallen de gebruiker zelf moet kunnen bepalen of het voor derden (vervoerbedrijven met name) mogelijk is om de persoonlijke gegevens te vergelijken met het reisgedrag.

De veiligheid van de OV-chip was veel in het nieuws. De ANWB heeft zich precies laten informeren wat de gevolgen zouden zijn voor de reiziger. Inmiddels zijn maatregelen genomen om eventuele financiële schade van de reiziger te compenseren. Het systeem ziet altijd als misbruik gemaakt wordt. De inschatting van het ongemak daardoor, de kaart wordt direct door het systeem geblokkeerd als een ander met een kopie-kaart gaat reizen, lijkt gering te zijn. Wij zullen er voor blijven waken dat de gevolgen voor de reiziger nihil zijn. De reiziger mag nooit de dupe zijn van een niet goed beveiligd systeem. Liever het systeem wat later invoeren en dan goed dan snel met risico's van de reiziger.