Smartengeld na een verkeersongeval

Om schade te verhalen, moet aan een aantal voorwaarden worden vol­daan:

• er moet een aansprakelijke tegenpartij zijn, dat is degene aan wiens schuld het ongeval te wijten is;

• er moet bewijs zijn van die aansprakelijkheid;

• er moet bewijs zijn dat de schade (het letsel) het gevolg is van het ongeval.

Bij het vaststellen van de aansprakelijkheid spelen onder meer de gemaakte verkeers­fouten een rol. Bij ongevallen tussen gemotori­seerd verkeer en voetgangers of fietsers kan dit anders liggen. Zij worden extra beschermd in de wet.

De tegenpartij moet finan­cieel verhaal kunnen bieden. Is een tegenpartij een motorvoertuig, zoals een snor­fiets of een auto? Dan is hij verplicht WA verzekerd. De WA-verzekeraar kan de schade vergoeden. Ook een fiet­ser of voetganger kan een WA-verzekering (AVP) hebben, voor hen is dat niet verplicht.

• Materiële schade. Bijvoorbeeld: schade aan auto, fiets of kleding, medische kos­ten, inkomens­der­ving, kosten huishoudelijke hulp en kosten van een aangepaste woning en/of auto.

• Immateriële schade of ‘smartengeld’. Dat is een vergoeding voor pijn, verdriet en gederfde levensvreugde ten gevolge van het ongeval. De hoogte van het smartengeld is van verschillende factoren afhankelijk.

Letselschade kan vaak pas volledig afgewikkeld worden als na verloop van tijd het letsel genezen is of niet verder zal herstellen (medische eindtoestand). Tot die tijd zijn voor­schotten wel mogelijk.

De vergoeding van materiële schade wordt berekend op twee manieren: bij al gemaakte kosten gebeurt dit aan de hand van nota’s. Bij te verwachten schade in de toe­komst wordt een schatting gemaakt, waarbij gekeken wordt naar onder meer de te verwachten levensverwachting en carrièremogelijkheden.

Al gauw denkt men bij smartengeld aan astronomisch hoge bedragen waarover soms in de media wordt ge­schreven. Dat zijn dan veelal bedragen die in de Verenigde Staten door de rechter zijn toegewezen. Hier­bij wordt vaak uit het oog ver­lo­ren dat het in die zaken vaak een vergoeding van alle scha­de betreft, dus ook het verlies aan inkomsten en de soms torenhoge advocaatkosten. In Nederland zijn de toege­we­zen bedragen anders samengesteld en wordt smartengeld  los van de overige schade bepaald (dit wordt gezien als aparte schade).

De hoogte van smartengeld is niet simpel te berekenen. Het gaat om niet zichtbare en moeilijk in bedra­gen vast te leg­gen schade. Er wordt gekeken naar de rechterlijke uitspra­ken in concrete gevallen. Eens per drie jaar worden de belangrijkste uitspraken gebundeld in het boek ‘Smarten­geld’, een uitgave van het tijdschrift Verkeersrecht van de ANWB. Deze uitgave is bestemd voor de vakwereld. In de bijlage treft u een aantal voorbeelden aan. Het Smartengeldboek ligt ter inzage bij alle ANWB-winkels.

Het vaststellen van smartengeld vereist niet alleen ju­ridische, maar ook medische deskundigheid. Het is dan ook onverstandig om zelf te gaan onderhandelen met de verzekeraar van de tegenpartij, die niet primair uw belangen behartigt.

Een eerste inschatting van de succeskans (‘First Opi­ni­on’) is bij ANWB Rechtshulp altijd gratis.

Factoren die een rol spelen bij de hoogte van het smar­tengeld zijn:

• aard en ernst van het letsel (de belangrijkste factor)

• mate van geleden pijn

• duur van het herstel

• mate waarin het slachtoffer zich van zijn toestand be­wust is

• blijvende littekens en/of lichamelijke beper­kin­gen en de invloed hiervan op werk, studie, relaties en vrijetijdsbesteding

• leeftijd en geslacht

En heel soms:

• aard van de aansprakelijkheid (bijv. de mate van schuld bij de veroorzaker)

• vertraging bij de afwikkeling van schade.

Bij een ongeval geldt normaal gesproken het recht van het land waar het ongeval plaatsvond. Voor de schade­regeling is het belangrijk op de hoogte te zijn van de wettelijke regels van het buitenland. ANWB Rechtshulp beschikt over die deskundigheid en kan een ANWB-lid helpen bij een ongeval waarbij hij of zij gewond is ge­raakt. ANWB Rechtshulp kan een eerste inschatting maken van de succeskans (‘First Opinion’), dit is altijd gratis.