Smartengeld na een verkeersongeval

Smartengeld is een vergoeding voor pijn, verdriet en 'verlies van levensvreugde'. Natuurlijk is leed moeilijk uit te drukken in geld. Bij het bepalen van de hoogte van smartengeld zijn onder meer de volgende factoren van belang: de ernst van het letsel, de duur van de (ziekenhuis)opname, de blijvende gevolgen van het ongeval, verminkingen en ontsieringen en de psychische gevolgen. Ook leeftijd en beroep kunnen van invloed zijn. Veel factoren spelen dus een rol bij het bepalen van de hoogte van het smartengeld. Het is dan ook van groot belang dat slachtoffers hierover bij deskundigen advies vragen.
Rechtshulpwijzer Smartengeld

Op grond van de huidige wetgeving hebben alleen slachtoffers zelf een recht op smartengeld. Een nabestaande kan nu alleen maar zogenaamde shockschade claimen, wanneer hij of zij direct werd geconfronteerd met de afschuwelijke gevolgen van het ongeval. Bijvoorbeeld wanneer een moeder haar eigen kind ziet dat net door een auto is overreden.

Al in 2003 is bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel ingediend dat de vergoeding van smartengeld voor het overlijden of ernstig blijvend letsel van naasten moet regelen. Dit wetsvoorstel is inmiddels door de Tweede Kamer aangenomen. Echter in september 2006 werd het in de Eerste Kamer aangehouden tot de resultaten bekend zijn van een lopend onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam naar de wensen, behoeftes en verwachtingen van slachtoffers. Het gaat om een omvangrijk onderzoek waarvan de resultaten waarschijnlijk nog een aantal jaren op zich laten wachten.

Belangrijke redenen voor toekenning van een vergoeding voor naasten en nabestaanden zijn de erkenning van het leed en genoegdoening. In het wetsvoorstel kan een zeer beperkte kring van naasten/nabestaanden aanspraak maken op een vergoeding voor immateriële schade. Het wetsvoorstel gaat uit van een vast bedrag, nog nader vast te stellen. Als indicatie wordt een bedrag van € 10.000 genoemd.

ANWB Rechtshulp behandelt letsel- en overlijdensschades. De juristen van de afdeling hebben veel contact met de slachtoffers, hun verzorgers en nabestaanden. Uit deze contacten hebben we de stellige indruk dat er behoefte is aan een vorm van smartengeld voor nabestaanden en naasten van slachtoffers die blijvend ernstig letsel hebben. Niet alleen het slachtoffer is slachtoffer. Voorbeelden:

• het overlijden van een kind heeft invloed op het hele gezin, ouders hebben hun eigen verdriet, moeten ook hun andere kinderen opvangen en het gezin weer draaiende te krijgen. Door de aansprakelijke tegenpartij worden alleen de begrafeniskosten vergoed. Er is zoveel meer en een erkenning van dit verdriet zou kunnen helpen.

• blijvend ernstig letsel van een kind of van de vader of moeder van een gezin, leidt tot extra zorg en zorgtaken. Door ziekenhuisbezoek, revalidatie, verpleging en verzorging thuis wordt het leven van alle gezinsleden ernstig beïnvloed. Het slachtoffer zelf kan, als er een aansprakelijke tegenpartij is, aanspraak maken op vergoeding van zijn kosten en smartengeld. Voor de gezinsleden is er nu niets. Het wetsvoorstel kan erkenning van leed bieden en een steuntje in de rug zijn bij de verwerking van het verdriet.

Een onderzoek van de ANWB heeft uitgewezen dat 3/4 van de ANWB-leden voorstander is van een smartengeldvergoeding aan nabestaanden en naasten bij overlijden of ernstig letsel.

Slachtoffers zelf kunnen in alle Europese landen smartengeld vorderen voor hun verwondingen. Wel zijn er grote verschillen in de bedragen die per land uitgekeerd worden. Bijvoorbeeld een 13-jarige scholier met een hersenschudding, onderbeenfractuur, lichte schaafwonden en kneuzingen, met blijvend een korter been en een litteken, krijgt in Oostenrijk € 90.

Nabestaanden hebben in België, Frankrijk, Griekenland, Groot-Brittannië, Italië, Luxemburg, Portugal, Spanje, Oostenrijk, Turkije en Zwitserland recht op smartengeld. Ook hier lopen de bedragen ver uiteen (van € 72 in Turkije). Nederland, Denemarken, Griekenland, Duitsland en Zweden kennen (nog) geen smartengeld voor nabestaanden. Smartengeld voor naasten van zeer ernstig en blijvend gewonden kennen de meeste andere landen (nog) niet.

Ieder verkeersslachtoffer met letselschade (ook iemand die geen ANWB-lid is) kan de Verkeersslachtofferlijn bereiken op telefoonnummer 088 269 77 66. De Verkeersslachtofferlijn is 24 uur per dag bereikbaar. Voor acute juridische hulp kunt hier dag en nacht terecht.
U kunt ook mailen: vsl@anwb.nl

Bij de Verkeersslachtofferlijn zijn tevens gratis Rechtshulpwijzers op te vragen, bijvoorbeeld over letselschade, smartengeld, aansprakelijkheid en wat de ANWB voor u kan doen.

De ANWB doet er alles aan om de verkeersveiligheid te verbeteren. Maar de ANWB helpt ook als het onverhoopt misgaat.
ANWB Rechtshulp biedt ouders hulp aan bij het verhalen van schade van hun kind, dat slachtoffer is geworden van een verkeersongeval in Nederland. Tijdens ons 125-jarig jubileum in 2008 zijn daar voor de ouders geen kosten aan verbonden. Dit aanbod geldt voor alle kinderen van Nederland die op de basisschool zitten.
Meer informatie: bel de Verkeersslachtofferlijn.

Rechtshulpwijzer Uw kind gewond bij een ongeval: wat kan de ANWB voor u doen?