Advies platform 'Anders Betalen voor Mobiliteit'

De leden van het Platform behartigen de belangen van verschillende maatschappelijke organisaties en de provinciale en gemeentelijke overheden. Het definitieve advies van dit Platform is op donderdag 26 mei 2005 aangeboden aan de toenmalige Ministers Zalm van Financiën en Peijs van Verkeer en Waterstaat. Op dit advies heeft de Minister het huidige Kabinetsbesluit gebaseerd.

Het hele advies kunt u hieronder downloaden.Het hele advies kunt u hieronder downloaden.
Advies platform

• de overgrote meerderheid van leden wil liever betalen voor autogebruik (dus per kilometer) dan voor autobezit. Deze wens wordt vervuld als het kabinet het Platformadvies overneemt. U betaalt dan dus niet als u niet rijdt.

• het geld wordt daadwerkelijk besteed aan verbeteringen voor de automobilist: zoals meer en beter onderhoud aan wegen en verbetering van de veiligheid.

• automobilisten krijgen rechtstreeks invloed op de besteding van hun geld: niet de overheid maar een onafhankelijke organisatie int het en geeft het uit, en luistert daarbij naar de weggebruikers.

• wie een schonere auto rijdt betaalt minder. Hierdoor zal de luchtkwaliteit verbeteren en wordt de leefomgeving gezonder.

• vaste lasten (BPM en motorrijtuigenbelasting) verdwijnen vrijwel volledig.

• voordat het zover is zullen een paar – circa 5 - notoire knelpunten versneld worden aangepakt. Automobilisten die van die verbetering profiteren, betalen daarvoor iets extra, maar krijgen tegelijkertijd een verlaging van hun vaste lasten.

ANWB hoofddirecteur Guido van Woerkom

Vanaf het begin van de discussies over ‘anders betalen voor mobiliteit’ hebben we uw mening zwaar laten wegen. Om die mening te peilen, hebben we een uitvoerig, representatief onderzoek gedaan. Zodoende konden we in het Platform namens onze leden spreken en hun belangen optimaal behartigen.
Uit dat onderzoek blijkt zonneklaar, dat de leden willen betalen voor het autogebruik in plaats van het autobezit. Eerlijk betalen voor autorijden dus.
Dat is wat anders dan het Rekeningrijden van weleer. Omdat de automobilist nu wèl concreet iets terugkrijgt voor wat hij betaalt.

Hieronder staat kort de inhoud van het platformadvies. Dit advies heeft de Minister voor een deel overgenomen in het kabinetsbesluit. Niet alle punten zijn echter overgenomen.

Betalen naar gebruik: Weggebruikers betalen in de toekomst naarmate zij gebruik maken van de weg en niet langer voor het autobezit. Precies zoals de ANWB-leden dat hebben aangegeven, omdat zij dat eerlijker vinden.
Dat betekent betalen voor het aantal gereden kilometers. Wie minder dan gemiddeld rijdt – dus minder dan zo’n 18.000 kilometer per jaar - betaalt minder dan nu. En ook wie buiten de spitsuren rijdt en wie een schonere auto heeft, betaalt minder. Daar staat tegenover dat wie meer kilometers rijdt, ook meer betaalt.
Rijden op extra drukke tijden (de spits bijvoorbeeld) en op extra gewilde trajecten (sommige stukken snelweg) kost dadelijk ook wat meer. Zodat met dat geld iets extra’s kan worden gedaan: bijvoorbeeld de wegcapaciteit vergroten of de luchtkwaliteit verbeteren.

Afschaffing van vaste belastingen: Vanwege de overstap naar betalen voor het gebruik, worden de vaste belastingen BPM en Motorrijtuigenbelasting afgeschaft. Want die gingen uit van het bezit, ook als je geen enkele kilometer reed. Een klein deel van de BPM blijft mogelijk bestaan om de aankoop van schone en zuinige auto’s te stimuleren.

Geld gaat naar verbeteringen: De inkomsten gaan naar een onafhankelijke instantie, die deze verdeelt over de projecten waar de automobilisten zelf wat aan hebben: bijvoorbeeld voor aanleg en onderhoud van de weg, of het aanpakken van knelpunten, verbeteren van de veiligheid en dergelijke.

Automobilisten krijgen invloed: Die onafhankelijke organisatie betrekt de automobilist bij keuzes over wat wordt aangepakt en hoe. Zo heeft de weggebruiker meer invloed dan ooit op de besteding van de prijs die hij of zij betaalt voor het gebruik van de auto. Ook dat vinden onze leden eerlijk.
Het is bovendien een transparant systeem: je kunt zien hoe het werkt en wat er gebeurt. Diezelfde instantie zorgt voor de rekening, zodat de automobilist precies weet, waar hij aan toe is. Net zoals bijvoorbeeld bij de telefoonrekening. Het is dus niet langer een belasting, maar een prijs, die je betaalt omdat je er wat voor terugkrijgt.

Voorrang voor enkele knelpunten: Een nieuwe manier van betalen voor mobiliteit, zoals het Platform nu aan het kabinet adviseert, kost jaren aan voorbereiding. Maar op een aantal plaatsen kunnen we niet langer wachten met het verbeteren van de bereikbaarheid. Reistijden worden onverantwoord lang als er niets gebeurt. Een aantal knelpunten moet daarom versneld worden aangepakt. Het gaat om 4 à 5 plekken in Nederland. Om die versnelling te bereiken is extra geld nodig. Geld van de overheid, van het bedrijfsleven en van de individuele weggebruiker. Pas als zeker is dat de verbetering van het knelpunt wordt aangepakt, betaalt de gebruiker van die weg een vergoeding. En als de verbetering is bekostigd, hoeft er ook niet langer te worden betaald. Wij hebben wel een voorwaarde gesteld: deze manier van versneld aanpakken van enkele knelpunten mag alleen, als tegelijkertijd een begin wordt gemaakt met de vermindering van BPM en motorrijtuigenbelasting.