Wandelen
Uitrusting

Rugzakken

Tijdens een langere wandeling sjouw je vaak van alles mee. Een regenjack, een lunchpakket, een waterfles of een landkaart - je weet nooit of het van pas kan komen. De rugzak is dan een ideale oplossing, omdat je er bij het wandelen nauwelijks last van hebt.

Soorten rugzakken

Voor wandelaars is de rugzak het ideale middel om bagage te vervoeren, zeker als het gaat om slechts enkele kilo's. Het draagcomfort van de moderne rugzak is zo groot dat u daar tijdens het wandelen nauwelijks last van heeft.

Het enige nadeel was tot voor kort een zweterige rug, maar er zijn inmiddels 'luchtige' draagsystemen op de markt die dit helpen voorkomen. Zo zijn er (kleinere) rugzakken met een strakgespannen net aan de achterzijde, waardoor de zak niet in contact kan komen met de rug.

Rugzakken zijn er in soorten en maten. De prijzen lopen op van € 11 voor de eenvoudigste daypack tot meer dan € 272 voor een expeditierugzak. Hieronder vindt u een overzicht van de meestvoorkomende soorten.

Heuptasjes
Een heuptasje bestaat uit een stevige heupgordel met op de rug een klein tasje. Schouderbanden ontbreken zodat de rug vrij blijft. Dit komt de bewegingsvrijheid ten goede en voorkomt een natte rug.

Nadeel is dat het pakvolume niet groot is: tot maximaal 15 liter. Vaak is er wel een aparte plaats voor een drinkbus.

Dagtoerrugzakken
Deze rugzakken zijn bedoeld voor tochten van maximaal één dag. Het volume varieert van 10 tot 45 liter. Voldoende dus voor een lunchpakket, een extra jas en een EHBO-set. De meeste dagtoerrugzakken hebben geen heupgordel, zodat het hele gewicht terechtkomt op de schouders.

Trekkingrugzakken
Dit zijn grote, stevige rugzakken die geschikt zijn voor langere tochten. Vaak draag je een complete uitrusting mee, bestaande uit kleding, tent, keukenuitrusting etc. Het draagcomfort is dus heel belangrijk.

Daarvoor zorgen onder andere gepolsterde schouderbanden en een stevige heupgordel. Deze heupgordel brengt een groot deel van het gewicht over op de heupen.

Het volume varieert van vijftig tot tachtig liter. De meeste trekkingrugzakken blijven comfortabel tot een totaalgewicht van zo’n twintig kilo.

Fietsrugzakken
Deze rugzakken zijn vooral populair bij mountainbikers, lange-afstandsfietsers én skaters. Door hun vorm blijven ze stabiel op de rug liggen tijdens het sporten.

Vaak hebben ze een ventilatiesysteem, zodat transpiratievocht kan ontsnappen. Bijvoorbeeld grote sleuven of een strakgespannen net dat voorkomt dat de zak en de rug met elkaar in contact komen. Vaak is er ook ruimte gereserveerd voor een fietshelm.

Klimrugzakken
Klimmers en toerskiërs moeten zich goed kunnen bewegen en willen dus graag een smalle, niet al te kleine en stevige. Bovendien moeten er bevestigingspunten zijn voor allerhande gereedschappen en materialen die bij het beoefenen van de sport nodig zijn.

Travelpacks
Een travelpack is grof gezegd een koffer met een draagstel. Het hoofdvak is helemaal toegankelijk omdat er een rits rond de voorzijde loopt. Aan de achterzijde zit een draagstel dat bestaat uit schouderbanden en een heupgordel. U kunt het draagstel wegbergen achter een flap, zodat een nette, rechthoekige tas ontstaat.

Het draagcomfort is redelijk, maar minder goed dan bij een trekkingrugzak. Travelpacks zijn dan ook vooral bedoeld voor reizen per openbaar vervoer met af en toe een stuk wandelen.

Onderdelen van een rugzak

Een dagtoerrugzak heeft een vrij eenvoudige constructie, bestaande uit een bagagevak en schouderbanden. Maar hoe meer gewicht een rugzak moet kunnen torsen, hoe meer toeters en bellen erbij komen.

Hoofdvak en zijvakken
Kleinere rugzakken hebben één hoofdvak met eventueel enkele voor- of zijvakken. Soms is er extra bagagruimte in de klep. In de grotere rugzakken is het hoofdvak meestal onderverdeeld in enkele vakken. De onderzijde, vaak gebruikt voor de slaapzak, heeft dan een aparte rits.

Schouderbanden
Bij een dagtoerrugzak dragen de schouderbanden het hele gewicht. Een dikke polstering zorgt voor een groter draagcomfort.

Heupgordel
Zwaardere rugzakken hebben schouderbanden én een heupgordel. Deze heupgordel maakt het mogelijk een groot deel van het gewicht over te brengen op de heupen. Zo ontlast je de schouders en dat voorkomt irritaties, zeker tijdens langere tochten.

Frame
Heupgordel en schouderbanden zijn met elkaar verbonden door een frame van (meestal) aluminium staven. De meeste frames zijn inwendig, dat wil zeggen dat ze in het rugpand zijn ingebouwd.

Soms kun je deze staven uit het rugpand halen en in de vorm van de contouren van de rug buigen. Dit vergroot het draagcomfort. Het verbuigen van de staven gaat het makkelijkst op de rand van een tafel.

Verstelbaar draagsysteem
Omdat niet elke rug even lang is, is bij de grotere rugzakken de afstand tussen heupgordel en schouderbanden verstelbaar. Elke fabrikant heeft zo zijn eigen systeem, maar in de meeste gevallen is het een kwestie van slechts enkele handelingen.

Stabilisatiebandjes
Schouderbanden en heupgordel hebben vaak stabilisatiebandjes of spanbandjes. Hiermee kun je variëren in de gewichtsverdeling over schouders en heupen. Zeker tijdens langere tochten is het prettig om schouders of heupen af en toe te ontlasten.

Door de spanbandjes op de schouderbanden aan te trekken en die op de heupgordel losser te maken, verschuift het gewicht van de heupgordel naar de schouderbanden. Doe het andersom en het gewicht verschuift meer naar de heupen.

Kopen en passen

Elke koop begint met het bepalen waarvoor u de rugzak wilt gebruiken. Is het voor een dagtocht of voor een meerdaagse wandeling met bagage? Wilt u alleen een flesje water meenemen of moet er een complete kampeeruitrusting mee?

Dagtoerrugzak
Als u kiest voor een heuptasje of een dagtoerrugzak, zijn de prijs, het comfort en de duurzaamheid belangrijke verkoopargumenten. Een simpele tas heeft u al vanaf € 11,50, maar dan mag u niet te veel eisen stellen aan comfort en duurzaamheid. In de gespecialiseerde (buiten)sportwinkels kunt u kwalitatief goede dagtoerrugzakken kopen vanaf ongeveer vijfentwintig euro.

Trekkingrugzak
Het verhaal wordt ingewikkelder als u op zoek bent naar een trekkingrugzak. Let dan op de volgende zaken:

  1. Zorg ervoor dat er flink wat gewicht in de rugzak zit.

  2. Snoer de heupgordel vast om het harde deel van de heupen.

  3. Controleer de lengte van het frame: de staven moeten zeker 5 cm boven de schouders uitsteken. Kies eventueel voor een kortere of langere rugzak.

  4. Trek de schouderbanden aan: ze moeten perfect rondom de schouders aansluiten. Verstel eventueel de ruglengte van de rugzak.

  5. Controleer of de stabilisatiebandjes vanaf de schouder schuin omhoog lopen naar de frame-uiteinden.

  6. Controleer of het frame de contouren van de rug goed volgt. Buig ze eventueel in de juiste vorm.

In de gespecialiseerde winkels helpen ze u graag bij het vinden van de juiste rugzak. Een overzicht van buitensportwinkels vindt u in de Groene Gids voor de Buitensport op www.oppad.nl.